|
Ρύπανση
Τα παρακάτω
ποσοστά προκύπτουν από
την ανάλυση 1000 δειγμάτων
στην κυριότερη τράπεζα
σπέρματος της ασιατικής
πόλης της Σαγκάης. Ένα μήνα
προτού δημοσιοποιηθούν
τα αποτελέσματα αυτά από
το Ινστιτούτο Οικογενειακού
Προγραμματισμού της Σαγκάης,
η εφημερίδα China Daily είχε δημοσιεύσει
άρθρο, σύμφωνα με το οποίο
ποσοστό 20-30% των κινέζων ανδρών
παρουσιάζουν κάποια μορφή
σεξουαλικής δυσλειτουργίας,
όπως η στειρότητα και η ανικανότητα.
Το 15% των ζευγαριών στη χώρα
αντιμετωπίζουν προβλήματα
γονιμότητας και περίπου
στο ένα τρίτο το πρόβλημα
προέρχεται από τον άνδρα.
Σύμφωνα
με ερευνητή του ινστιτούτου,
η ρύπανση (Βλ. Εικόνα 7.1.), τα
φυτοφάρμακα και η χρήση
πλαστικών δοχείων για την
αποθήκευση των τροφών σχετίζονται
άμεσα με τα παραπάνω προβλήματα.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο
της Ανατολικής Κίνας ισχυρίζονται
ότι μια ουσία που περιέχεται
σε παρασιτοκτόνα και απορρυπαντικά
πλυντηρίων σχετίζεται
με τις στυτικές δυσλειτουργίες
στους άνδρες και με πρόωρη
σεξουαλική ωρίμανση και
στα δύο φύλα. Η οικονομική ανάπτυξη
εντείνει το ήδη σοβαρό πρόβλημα
ρύπανσης που παρουσιάζεται
στις κινεζικές πόλεις αλλά
και στις περισσότερες πόλεις
του κόσμου. Μόνο οκτώ από
τις 46 μεγάλες πόλεις της Κίνας,
οι οποίες εξετάστηκαν πρόσφατα,
πληρούν τους κανονισμούς
που έχουν θεσπιστεί από
την κινεζική κυβέρνηση23.
Στρες
Στρες
ονομάζεται κάθε γεγονός
που ένα άτομο εκλαμβάνει
ως απειλητικό ή επιζήμιο.
Το στρες (Βλ. Εικόνα 7.2.) μπορεί
να προκαλέσει υπερλειτουργία
σε πολλά όργανα του ανθρώπινου
σώματος. Αυτή η αυξημένη
δραστηριότητα ξεκινά με
τη δράση ορμονών, που εκκρίνονται
από τους ενδοκρινείς αδένες
και το νευρικό σύστημα. Το
στιγμιαίο στρες μπορεί
να συντελέσει σε άυξηση
των καρδιακών παλμών, αύξηση
της αρτηριακής πίεσης και
της συχνότητας αναπνοής,
καθώς και στην εφίδρωση
των παλάμων. Το χρόνιο στρες
μπορεί επίσης να δημιουργήσει
κατάθλιψη και να οδηγήσει
σε αλλαγές στο ανοσοποιητικό
σύστημα και στους βιολογικούς
ρυθμούς.
Παρόλο που
η υπογονιμότητα είναι μια
εμπειρία που συνοδεύται
από στρες, υπάρχουν κάποιες
ενδείξεις ότι η ίδια η υπογονιμότητα
μπορεί να πηγάζει από το
στρες. Μελέτες δείχνουν
ότι υψηλά επίπεδα στρες
μπορεί να προκαλούν μειωμένη
σπερματογένεση στους άνδρες
και ανώμαλη ωορρηξία στις
γυναίκες.
Μερικές
απλές συμβουλές για την
καταπολέμηση του στρες
είναι οι εξής:
q
Ανοικτές
γραμμές επικοινωνίας με
τη σύντροφο.
q
Συναισθηματική
υποστήριξη για την αποφυγή
της απομόνωσης. Η επίσκεψη
σε οικογενειακό σύμβουλο,
ομάδες στήριξης και το διάβασμα
βιβλίων για την υπογονιμότητα
μπορούν να βοηθήσουν.
q
Εκμάθηση
τεχνικών μείωσης του στρες,
όπως γιόγκα κλπ.
q
Αποφυγή
πρόσληψης καφεϊνης και
άλλων διεγερτικών.
q
Συχνή
σωματική άσκηση.
q Γνώση των αιτίων
της ίδιας υπογονιμότητας
(βιβλία, βιβλιοθήκες, αρμόδιοι
οργανισμοί για την υπογονιμότητα)31.
ΧΗΜΙΚΑ ΚΑΙ
ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Οργανικοί
διαλύτες, έκθεση σε ΜΠ, άλλες
εργασιακές εκθέσεις και
ανδρική υπογονιμότητα,
Παράθεση σχετικών πινάκων
Οι οργανικοί
διαλύτες που χρησιμοποιούνται
σε βαφεία, καθαριστήρια
ρούχων, τυπογραφεία και
άλλους εργασιακούς χώρους,
αυξάνουν σημαντικά τον
κίνδυνο πτώσης του αριθμού
και της κινητικότητας των
σπερματοζωαρίων, σύμφωνα
με έρευνα Καναδών ερευνητών
που δημοσιεύεται στο περιοδικό
“Occupational and Environmental Medicine”.
Οι ερευνητές
του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα
διαπίστωσαν ότι η «μέτρια»
έκθεση σε οργανικούς διαλύτες
στον εργασιακό χώρο διπλασιάζει
τον κίνδυνο μειωμένου αριθμού
σπερματοζωαρίων, ενώ η «υψηλή» έκθεση – περίπου
50% υψηλότερη από τα συνιστώμενα
επίπεδα – τετραπλασιάζει
τον κίνδυνο. Η ερευνητική
ομάδα της δρ. Νίκολα Τσέρι
ανέλυσε τα σπερμοδιαγράμματα
656 ανδρών που είχαν επισκεφθεί
ινστιτούτο υποβοηθούμενης
αναπαραγωγής στο Μόντρεαλ
κατά την περίοδο 1972-1991, καθώς
και 574 ανδρών που είχαν καταφύγει
σε άλλες αντίστοιχες κλινικές
του Καναδά από το 1984 έως το
1987.
Μεταξύ
των ανδρών της πρώτης ομάδας,
ο κίνδυνος αυξανόταν ανάλογα
με την έκθεση, ενώ στους άνδρες
της δεύτερης ομάδας παρατηρήθηκαν
προβλήματα μόνο στις περιπτώσεις
που η έκθεση στους διαλύτες
ήταν υψηλή. Μεταξύ των 33 ατόμων
που εργάζονταν σε χώρους
με υψηλή έκθεση, οι περισσότεροι
ήταν βαφείς και χειριστές
τυπογραφικών μηχανημάτων.
Στην ομάδα «υψηλού κινδύνου»
ανήκαν επίσης εργαζόμενοι
σε στεγνοκαθαριστήρια
και ναυπηγεία.
Σύμφωνα
με τη δρ. Τσέρι, οι διαλύτες
απορροφώνται συνήθως μέσω
του αναπνευστικού συστήματος,
αν και το 10% της έκθεσης οφείλεται
σε άμεση επαφή των διαλυτών
με το δέρμα.
Το Εθνικό
Ινστιτούτο για την Εργασιακή
Υγεία και Ασφάλεια των Η.Π.Α.
έχει θέσει ανώτερες επιτρεπόμενες
τιμές για τους οργανικούς
διαλύτες, οι οποίες ωστόσο
βασίζονταν σε έρευνες που
αφορούσαν τις επιδράσεις
τους στο νευρικό και όχι
στο αναπαραγωγικό σύστημα.
Οι ερευνητές προς το παρόν
δε γνωρίζουν ποιοι από τους
χρησιμοποιούμενους οργανικούς
διαλύτες ενέχουν το μεγαλύτερο
κίνδυνο, και σχεδιάζουν
για το σκοπό αυτό νέα έρευνα
που θα διεξαχθεί στη Βρετανία.
Πάντως παλαιότερες έρευνες
σε πειραματόζωα είχαν ενοχοποιήσει
μια κατηγορία διαλυτών
που ονομάζονται αιθέρες
της γλυκόλης24.
Μια άλλη έρευνα των
Erik Tielemans, Alex Burdorf, Egbert R.te
Velde, Rob F.A. Weber, Roelof J.van Kooij, Hendrik Veulemans και Dick J.J.
Heederick του Γεωργικού
Πανεπιστημίου του Wageningen, του Πανεπιστημίου
Erasmus του Ρότερνταμ,
του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου
της Ουτρέχτης και του αντίστοιχου
του Ρότερνταμ στην Ολλανδία
και του Catholic University στη Leuven του
Βελγίου, ασχολήθηκε με το
να διαπιστώσει αν υπάρχει
σχέση ανάμεσα στις ανώμαλες
σπερματικές παραμέτρους
και στην έκθεση σε οργανικούς
διαλύτες, μεταλλικά στοιχεία
και ζιζανιοκτόνα στο χώρο
της εργασίας. Τα αποτελέσματα
της μελέτης 899 ανδρών που
επισκέφθηκαν με τις συντρόφους
τους τις κλινικές στα Πανεπιστημιακά
Νοσοκομεία των ολλανδικών
πόλεων Ρότερνταμ και Ουτρέχτης,
έδειξαν ότι υπάρχει μια
σαφής συσχέτιση ανάμεσα
στην έκθεση σε αρωματικούς
διαλύτες και στη μειωμένη
σπερματική ποιότητα. Η έκθεση
σε άλλους ρύπους στον εργασιακό
χώρο δεν ενοχοποιήθηκε
για μείωση της σπερματικής
ποιότητας. Ο κίνδυνος για
ανώμαλες τιμές στις σπερματικές
παραμέτρους ατόμων που
υφίστανται έκθεση σε διάφορες
ουσίες, φαίνεται από τον
παρακάτω πίνακα (8.1.) (OR=σχετικός λόγος, CI=όρια αξιοπιστίας,
*Case A=συγκέντρωση
<20χ106/mL ή κινητικότητα
<50% ή μορφολογία <14%, +=διαμορφωμένος
σχετικός λόγος ανάλογα
με την ηλικία της συντρόφου,
το επίπεδο μόρφωσης και
την κλινική)38.
Για πολλά
χρόνια οι επιστήμονες εφιστούν
την προσοχή των εργαζομένων
στις βλαβερές συνέπειες
της έκθεσής τους σε μαγνητικά
πεδία. Πιθανές σχέσεις ανάμεσα
στην έκθεση σε μαγνητικό
πεδίο σε χώρους απασχόλησης
και στην ανδρική υπογονιμότητα
εξετάστηκαν από το Πανεπιστήμιο
Γέιλ των Η.Π.Α. Τον πληθυσμό
της μελέτης αποτελούσαν
1309 άνδρες, – οι οποίοι δεν
είχαν προηγουμένως υποβληθεί
σε βασεκτομή – μέλη ζευγαριών τα οποία είχαν εξεταστεί
για προβλήματα γονιμότητας
στην Πανεπιστημιακή Κλινική
Υπογονιμότητας του Νοσοκομείου
του Νιου Χέιβεν που συνεργάζεται
με το Πανεπιστήμιο Γέιλ
στο Νιου Χέιβεν της Πολιτείας
Κονέκτικατ, από τις 23 Απριλίου
1984 έως τις 23 Μαρτίου 1987. Οι ερευνητές κατέληξαν
στο συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα
δεν παρουσίασαν κάποια
σχέση ανάμεσα στις διάφορες
κατηγορίες έκθεσης σε μαγνητικά
πεδία, υφιστάμενα σε χώρους
απασχόλησης και στην ανδρική
υπογονιμότητα (ανωμαλίες
στη σπερματική μορφολογία
(Βλ. Εικόνα 8.1.), μειωμένη σπερματοκινητικότητα
και ολιγοσπερμία-αζωοσπερμία).
Η διαπίστωση αυτή έρχεται
σε αντίθεση με την άποψη
ότι τα μαγνητικά κύματα
επιδρούν στην ανδρική αναπαραγωγικότητα,
παρά το γεγονός ότι – όπως
στις περισσότερες άλλωστε
σχετικές επιδημιολογικές
μελέτες – τα αποτελέσματα
περιορίζονται λόγω έλλειψης
κατάλληλων οργάνων μέτρησης
της έκθεσης στα μαγνητικά
πεδία και ύπαρξης μικρού
συνήθως δείγματος25.
Με τις
επιδράσεις της έκθεσης
σε διάφορες χημικές ουσίες,
οργανικούς διαλύτες, ραδιενέργεια
και υψηλή τάση ρεύματος
στους χώρους εργασίας, πάνω
στην ανδρική γονιμότητα
ασχολήθηκε η ομάδα που διηύθυναν
ο Steven M. Schrader, ερευνητής
ανδρολόγος και η M. Helen Kanitz του Εθνικού
Ινστιτούτου για την Ασφάλεια
και την Υγεία στην Απασχόληση
των Η.Π.Α.. Τα αποτελέσματα
της εργασίας τους (Κίνδυνοι
στην απασχόληση για την
ανδρική γονιμότητα), που
βασίζονται σε ποικίλες
στατιστικές έρευνες (προοπτικές,
ασθενών-μαρτύρων, μεμονωμένες),
παρατίθενται συνοπτικά
στους παρακάτω πίνακες
(8.2. & 8.3.), οι οποίοι αποδεικνύουν
ότι υπάρχει ή όχι σχέση ανάμεσα
στην έκθεση σε διάφορους
παράγοντες και στα προβλήματα
γονιμότητας των ανδρών32.
|
ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ/ΔΙΑΛΥΤΕΣ/ΑΛΛΟΙ
ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ
ΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ
ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ |
|
Αναφορά |
Είδος
μελέτης |
Είδος
έκθεσης |
Συσχέτιση
με την έκθεση |
Επίδραση |
|
Lancranjan et al |
Ερωτηματολόγιο/
ανάλυση σπέρματος |
Μόλυβδος |
+ |
Ποιότητα
σπέρματος /σεξουαλική λειτουργία |
|
Whorton et al |
Ερωτηματολόγιο/
ανάλυση σπέρματος/ ενδοκρινείς |
DBCP (διβρωμοχλω-
ροπροπάνιο) |
+ |
Ποιότητα σπέρματος/ενδοκρινικά |
|
Whorton et al |
|